Statystyka w socjologii Archive

1

Statyka społeczna cz. 12

Tam, gdzie o żywność trudno, społeczność nie wyrasta ponad kilka stadeł połączonych z sobą. Weddahowie leśni i Buszmani żyją oddzielnymi stadłami. Jeżeli na niższych szczeblach uspołecznienia węzeł rodzinny psychiczny jest slaby, to cielesny stosunek matki do dziecka (karmienie piersią) trwa o wiele dłużej, aniżeli na wyższych szczeblach społecznych. Etnologia daje poznać wielką

1

Statyka społeczna cz. 11

Stosunek mienia do ludności przedstawia się nam dwojako: 1) jako stosunek ogólny całego mienia do ogółu ludności i 2) jako podział tego mienia pomiędzy ludność. Społeczeństwa mogą być ubogie, dostatnie i bogate. Ważną jest rzeczą, jakie zachodzi w ogólnej sumie mienia ustosunkowanie pomiędzy przedmiotami koniecznymi, użytecznymi i zbytkownymi. Podział mienia pomiędzy ludność

1

Statyka społeczna cz. 10

Organizacja pracy przedstawia także znaczną rozmaitość form, uwarunkowanych gęstością zaludnienia, konfiguracją kraju (górzysty, stepowy, zroszony obficie lub mało wodą itd.), rodzajem gleby, stopniem rozwoju nauki i sztuki stosowanej, wreszcie politycznym ustrojem społeczeństwa. Każda organizacja pracy, już dla tego, że jest organizacją, przedstawia zespolenie mniejszej lub większej liczby pracujących, a wiec pewną kolektywność;

1

Statyka społeczna cz. 9

Tkwiący w prywatnej nawet własności ziemskiej charakter społeczny zaznacza się jeszcze w tym, że wszędzie jest ona ograniczona względem na ogólny interes. ,,Za naszych nawet czasów, w Anglii — powiada Herbert Spencer — własność prywatna ziemi nie jest absolutna. Podług prawa, właściciele są tylko bezpośrednimi lub pośrednimi dzierżawcami korony (co dzisiaj ma

1

Statyka społeczna cz. 8

Stosunek ludności do ziemi przejawia się w formie użytkowania z niej jako z warsztatu, przynoszącego najważniejsze dla życia płody. Formę tę określają przede wszystkim: ustrój własności ziemskiej i organizacja pracy ludzkiej. Jeżelibyśmy ha podstawie badań etnologicznych i statystycznych, chcieli wykonać klasyfikację kształtów własności ziemskiej, co dla nauki jest rzeczą pożądaną, to spostrzeglibyśmy

1

Statyka społeczna cz. 7

Prawo to można uważać za zasadnicze w statyce społecznej. Zabiegi o żywność stanowią główny bodziec walki i pracy pojedynczych ludzi i całych społeczności. Darwin określa walkę o byt jako prawo Malthusa, zastosowane ze spotęgowaną siłą do całego zwierzęcego i roślinnego państwa. Walka o byt daje początek wojnom, antagonizmowi klas, konkurencji, ubieganiu się

1

Statyka społeczna cz. 6

Na niższych stopniach uspołecznienia mienie materialne jest jedynym bodźcem usiłowań ludzkich i ma przeważny wpływ na rozwój społeczeństw, chociaż bez mowy artykułowanej, tego mienia duchowego, trudno sobie wyobrazić, jakby ten rozwój się odbywał. Nader ważne znaczenie stosunku ludności do ziemi jest widoczne. Z rozwojem życia społecznego wzrasta ono i w stosunku tym

1

Statyka społeczna cz. 5

Właściwości zajmowanych przez ludność okolic wpływały na rodzaj jej zajęć, na rodzaj i obfitość gromadzonego mienia. Inaczej działały rozlegle przestrzenie porosłe trawą; inaczej puszcze leśne, łub siecie rzek i jezior, pustynie z jej oazami, doliny wśród górskie, wybrzeża nadmorskie. Ze swojej ,strony, rodzaj zajęć (myślistwo, pasterstwo, rolnictwo, handel, przemysł), oraz rodzaj i

1

Statyka społeczna cz. 4

Weźmy dla przykładu nie dawmo ogłoszone ważne spostrzeżenie Ottona Ammona, że ludność wiejska w Księstwie Badeńskim jest przeważnie krótkogłową, a miejska długogłową. Gdyby nawet wykonane przez innych badaczy wymiary głowy- stwierdziły w zupełności ten fakt co do Księstwa Badeńskiego, to wcale nie upoważnia on jednak do wniosku, ażeby to samo miało miejsce

1

Statyka społeczna cz. 3

Wszechstronne rozejrzenie się w tym przedmiocie ma nader ważne znaczenie dla dokładnego ocenienia wielu kwestii żywotnych, jak kobieca, jak kwestia depopulacji, bardzo często mylnie rozumiana i przedstawiana, kwestia typów zbrodniczych, kwestia rasowości. Badania etnologiczne i statystyczne w tej dziedzinie pozwalają już na postawienie pewnych wniosków. Widzimy, że na wyższych szczeblach organizacji społecznej