Ogólna socjologia cz. 10

Z tego, co już powiedziano, wynika, że istnieje wzajemna zależność pomiędzy środowiskiem, czyli raczej środowiskami i organizmem. W początkach życia organicznego stosunek tej zależności przedstawia się w ten sposób, że jest ogromny ze strony środowiska, a względnie mały ze strony organizmu. W miarę jednak powiększania się zapasu energii – w organizmie, rola jego czynna wzmaga się, i sama czynność staje się bardziej różnoraką, co ułatwia mu przystosowanie się do większej liczby różnorodnych warunków. Organizmy społeczne w tym szczeblowaniu stoją wyżej od osobnikowych. i sam proces doskonalenia się organizacji odbywa się łatwiej, a więc i prędzej. Wyższość ta organizmów” społecznych nad osobnikowymi pochodzi stąd, że mają one większą świadomość, i że składowa onych żywioły są istotami, które mają także w pewnej mierze świadomość i mogą zmieniać swoje miejsce i swoje czynności w obrębie zawierającego je organizmu, a nawet mogą przenosić się z jednego do drugiego. Im w wyższym stopniu posiada organizm te warunki, tym łatwiej odbywa się w nim przeobrażenie.

Potrzeby życia cielesnego są najważniejsze zarówno w organizmie osobnikowym, jak i społecznym. Warunki wiec ekonomiczne, stanowiące przede wszystkim kwestię żołądka, niewątpliwie są podstawowymi w życiu społecznym.