Statyka społeczna cz. 5

Właściwości zajmowanych przez ludność okolic wpływały na rodzaj jej zajęć, na rodzaj i obfitość gromadzonego mienia. Inaczej działały rozlegle przestrzenie porosłe trawą; inaczej puszcze leśne, łub siecie rzek i jezior, pustynie z jej oazami, doliny wśród górskie, wybrzeża nadmorskie. Ze swojej ,strony, rodzaj zajęć (myślistwo, pasterstwo, rolnictwo, handel, przemysł), oraz rodzaj i obfitość nagromadzonego mienia stawały się czynnikiem wpływowym w rozwoju życia społecznego. Jest to także wpływ ziemi, lecz już pośredni przez czynność, prace ludzką. Oba te wpływy, bezpośredni i pośredni, pozostają w odwrotnym do siebie stosunku. Im szczeble uspołecznienia są wyższe, tym wpływ bezpośredni zmniejsza się, a pośredni wzrasta. Mienie społeczne, którego źródłem i skarbnicą jest ziemia, które jest prawie równoznaczne zasobowi społecznemu, obejmuje to wszystko, co ludność nagromadziła lub wytworzyła użytecznego dla swego istnienia i rozwoju. Wyróżniamy mienie materialne i duchowe, lubo praca ludzka nadaje pierwszemu charakter duchowości, weźmy dla przykładu budownictwo, a znowu dla zachowania i wytwarzania mienia duchowego nadaje temu kształty materialne (książki, obrazy i t. d.).